We praten er vaak over: plastic wegwerpbekers en bakjes. Elke dag verdwijnen er in Nederland 19 miljoen stuks na een keer gebruik. Een keer! En een deel belandt als zwerfafval in het milieu. Het is hoog tijd om dat te veranderen en gelukkig denkt de overheid daar ook zo over. Sinds 2023 gelden er al regels, maar vanaf 2026 wordt het echt serieus.
Het idee is simpel: hergebruik moet groter worden dan wegwerp. Daarom is er sinds 1 juli 2023 een verplichte toeslag bij afhaal en bezorging voor plastic bekers en bakjes. En vanaf 1 januari 2024 mag wegwerpplastic niet meer gebruikt worden voor consumptie op locatie. Vanaf 2026 komt daar nog een schepje bovenop: een vaste toeslag van 0,25 euro, strenger toezicht en een duidelijk doel: 40 procent minder wegwerpplastic in 2026 vergeleken met 2022. Wegwerp moet de uitzondering worden, herbruikbaar de norm, niet omdat het moet, maar omdat het werkt.
Deze regels maken deel uit van de EU Single Use Plastics SUP richtlijn, die simpelweg zegt: minder plastic, minder afval, meer hergebruik. Vanaf 2026 verandert het systeem voor toeslagen: ondernemers mogen niet meer zelf bepalen wat een plastic beker of bakje kost. Een prijs geldt voor iedereen: 0,25 euro per bestelling. Geen verrassingen, geen verschillen per zaak, gewoon duidelijk en eerlijk.
Wat betekent dit concreet? Bestel je iets voor onderweg, dan betaal je vanaf 2026 altijd 0,25 euro voor een plastic wegwerpbeker of bakje. Neem je je eigen beker of bakje mee, dan betaal je vaak niets extra en soms krijg je zelfs korting. Voor consumptie op locatie blijven herbruikbare bekers en servies de norm, met uitzondering van gesloten evenementen en zorginstellingen.
Voor ondernemers betekent het dat de variabele toeslag verdwijnt en er een vaste prijs geldt. De regels voor herbruikbaar servies op locatie blijven bestaan en de handhaving wordt strenger, dus het is belangrijk dat processen goed op orde zijn. Tegelijkertijd is het een kans om klanten te stimuleren hun eigen verpakking mee te nemen, goed voor het milieu en financieel voordelig.
Waarom dit werkt? Hergebruik is slimmer. Minder afval betekent minder kosten en minder gedoe. Het helpt niet alleen het milieu, maar ook je organisatie: minder inkoop van wegwerp, minder afvalverwerking en tevreden klanten die een verschil willen maken. Kortom: een win win win.
Samengevat betekent dit dat vanaf 2026 wegwerpbekers en bakjes voor onderweg 0,25 euro toeslag krijgen, de oude variabele toeslag verdwijnt, er strenger wordt gehandhaafd op locatie, en het streven naar 40 procent minder wegwerpplastic in volle kracht doorgaat. Hergebruik wordt de norm, wegwerp de uitzondering, en eerlijk is eerlijk, dat voelt toch een stuk beter.
